Als aapjes klimmen ze op blote voetjes naar boven, dijen,  heupen, schouders en zelfs hoofden gebruikend als traptreden. Als de toren even wiebelt, kijkt de jongste van de twee – ik schat het kind een jaar of acht – even angstig naar beneden. De mensenmassa op de trappen en het plein voor de Catedral Santa Maria in Tarragona kijkt ademloos toe hoe het kind dapper verder klimt. Zeven, acht, negen meter.

Bovenaan de vervaarlijk wiebelende menselijke toren klimt het jongetje hij als een volleerd acrobaat over de schouders van de jongen tegen over hem.  het kind tegenover hem. Zodra zijn had de lucht in gaat – als teken dat el castell is voltooid – klinkt de grall. Dit schelle fluitje van riet is vernoemd naar een inheemse Catalaanse vogelsoort, die schijnbaar precies zo klinkt. Nog sneller als de menselijke toren werd gebouwd, wordt hij weer ontmanteld.

Teamwork

Kracht, concentratie, moed, balans, discipline en vooral teamwork, daar draait het om tijdens het maken van een castell. Een traditie die begin 1800 overwaaide vanuit Valencia naar Valls. In het dorp streden de verschillende gilden tegen elkaar. Later toen ook in Tarragona een vereniging werd opgericht, werden de eerste onderlinge wedstrijden georganiseerd. Inmiddels telt Catalonië 65 officieel geregistreerde teams (colles) en is het maken van castells uitgegroeid tot dé volkssport van Catalonië. Sinds 2010 zijn de castells als cultureel fenomeen toegevoegd aan de lijst van ‘Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid’ van de Unesco.

Castells Tarragona
Na een dodelijk ongeluk in 2006, is voor castellers het dragen van een helm verplicht

Klimmen met gevaar voor eigen leven

Het lijkt makkelijk, maar klim jij maar eens zonder safetyline naar bijvoorbeeld de vijfde verdieping van een gebouw dat in de basis wiebelt. Gelukkig zijn de castellers goed getraind en gebeuren er relatief weinig ernstige ongevallen tijdens het bouwen en ontmantelend van de menselijke torens. De laatste keer dat het goed fout ging, was in 2006.

Tijdens de festa major (buurtfeest) in een dorp in de provincie Barcelona, verloor een twaalfjarige meisje haar evenwicht en viel vanaf de achtste bouwlaag naar beneden. Ze overleed ter plekke aan haar verwondingen. Sindsdien is het dragen van een helm voor kinderen verplicht.

Pilar, torre & castell

Pilar: elke verdieping van de toren wordt gevormd wordt door één enkele casteller.

Torre: elke verdieping bestaat uit twee castellers.

Castell: De basis wordt gevormd door een grote groep castellers, die elkaar ondersteunen in een bijenkorfachtige formatie. Deze zogenaamde pinya is het fundament en dient tevens als vangnet. Soms valt één van de klimmers naar beneden. De onderste rij van de pinya wordt gevormd door baixos, de spierbundels van de groep. Deze krachtpatsers dragen samen een gecombineerd gewicht van rond de duizend kilo.

Elk teamlid draagt een overhemd in dezelfde kleur, een witte broek’. De brede zwarte sjerp om hun middel, dient ter ondersteuning van de onderrug en geeft tegelijkertijd houvast aan dee klimmers.

Het hoogterecord staat op tien verdiepingen. Goed geoefende teams kunnen een castell binnen vijf minuten oprichten en weer ontmantelen.

Concurs de Castells

Elk even jaar – in de eerste week van oktober – strijden de belangrijkste castellervereningingen uit Catalonië tegen elkaar in Plaza de Toros, de oude stierengevecht arena van Tarragona.
Concurs de Castells

In het oude centrum van Tarragona worden voor en tijdens elke nationale feestdag en festa majors castells gebouwd op Plaça Pla de la Seu, het pleintje voor la Catedral Basilica de Tarragona.

Van  juni t/m oktober viert elke stad en elk dorp in Tarragona minstens een keer een festa major. Vanzelfsprekend worden tijdens deze buurtfeesten op dorpspleinen en in stierenvechtarena’s castells gebouwd.

Ook het dorp Valls heeft een eigen castellvereniging. Minstens vier keer per jaar treden ze op.

  • midzomernacht (Sant Joan, 24 juni)
  •  Firagost festival (eerste woensdag van augustus)
  • La Diada (11 september, de nationale feestdag van Catalonië)
  • Santa Ursula, de eerste zondag na 11 september

La Diada: 11 september vieren de Catalanen de overwinning op de troepen van Philip de Bourbon (1714). Op deze nationale feestdag worden in veel Catalaanse dorpen en steden castells gebouwd.

 

REISVIDEO

 

 Hoeveel verdiepingen telt de hoogte menselijke toren die jij heb gezien?

 

Praktische informatie

WAT: Castellers de Tarragona
WAAR: Placa Pla de la Seu

 

 

GEEF EEN REACTIE / DEEL JOUW REISTIPS!